Proszę powiedzieć, w jaki sposób zostaje się wokalistką?

    - Nie wiem, czy jest jakaś zasada. Mogę mówić o sobie. Jako wokalistka rodziłam się z pozoru bardzo łatwo i wcześnie, a w istocie bardzo długo i mozolnie. Jednocześnie wraz ze szkołą ogólnokształcącą ukończyłam szkołę muzyczną. Mając szesnaście lat występowałam na scenie Teatru Opery i Baletu w Mińsku, a będąc w dziesiątej klasie uczestniczyłam w republikańskim przeglądzie artystycznej twórczości. Niby otworzyła się dla mnie droga do wielkiej muzyki, ale straciłam na jakiś czas głos i zrezygnowałam z pójścia do konserwatorium. Po ukończeniu szkoły dostałam się do Instytutu Medycznego, gdzie przez dwa lata pobierałam naukę. Zrozumiałam wówczas, że to nie dla mnie. Ale droga życia przyprowadziła mnie do Instytutu Pedagogicznego na fakultet chemiczno-biologiczny, który ukończyłam i przez jakiś czas pracowałam jako nauczyciel chemii. Wówczas zrozumiałam, że to jednak nie to, co chciałabym w życiu robić, zrezygnowałam i dostałam się na studia zaoczne do tego samego instytutu, tylko już na wydział muzyczno-pedagogiczny. Jednocześnie pracowałam w tej katedrze jako laborant, a później - wokalista. Następnie, na moje nieszczęście, fakultet ten został zlikwidowany, zostałam zaproszona do Grodzieńskiego Muzyczno-Pedagogicznego Collegium, gdzie wykładałam śpiew wokalny, aż do przejścia na emeryturę. W międzyczasie przez dwa lata byłam na studiach wokalnych przy Konserwatorium w Kijowie. Całe swoje życie uwielbiam śpiewać. Przez pewien okres czasu byłam solistką zespołu "Niemen", występowałam nie tylko w Grodnie i w kraju, ale i zagranicą.

Kiedy po raz pierwszy usłyszałam chór "Głosu znad Niemna" pod Pani kierownictwem, to dostrzegłam dosyć rzadkie połączenie profesjonalizmu z patriotyzmem wykonania. Połączenie bardzo krzepiące! Jak i gdzie Pani zdobyła wprawę takiego rozumowania i wykonywania patriotycznej muzyki?

    - Kwestia polega na tym, że czegoś specjalnego nie robiłam, po prostu nie mogę pracować inaczej. Przez całe życie idę z pieśnią, która płynie z mojego serca. Ludzie, którzy przyszli do naszego chóru i przez piętnaście lat są z nami, także śpiewają całym sercem. Treść piosenek patriotycznych nasi wokaliści odczuli na sobie, np. Czesław Waluk w pieśni "Kresowe dzieci", Henryka Tawrel w "Kresowiance" śpiewają całą duszą i sercem. Właśnie ta niesamowita szczerość daje nam sukcesy, które mamy.

Jak została Pani kierownikiem chóru "Głos znad Niemna" i co dało nadzieję na sukces?

    - Nie miałam żadnej nadziei na sukces, on przyszedł jakoś sam. Szczerze mówiąc, nie myślałam, że w tym chórze na długo się zatrzymam, a minęło przecież już piętnaście lat. Po raz pierwszy, jako chórzystka jeździłam z chórem na obchody święta 11 Listopada do Kuźnicy Białostockiej. Na początku rzadko chodziłam na próby, ciężko było wejść w ten repertuar. Cztery lata temu przez taki, a nie inny zbieg okoliczności, zostałam kierownikiem chóru. Zaproszono nas wówczas na obchody 11 Listopada, a poprzedni kierownik Paweł Kmiecik nie mógł pojechać. Bardzo dobrze znałam repertuar jako chórzystka, ale nie jako dyrygent. Trzeba było ratować sytuację i zgodziłam się. Jednak myślałam, że po koncercie nadal pozostanę chórzystką.

Kim są ludzie śpiewający w chórze, czy to są sami profesjonaliści?

    - Nie wszyscy jesteśmy amatorami. Grupa jest bardzo zróżnicowana wiekowo. Obecnie muzyczne wykształcenie mają akompaniatorzy, czyli kwartet smyczkowy, oraz Brunon Termion, który jest koncertmistrzem-organistą, laureatem festiwali międzynarodowych oraz konkursów muzyki organowej, a także ja. Są jeszcze trzy osoby, które mają wiedzę w zakresie muzyki, np. Maria Szumiel, która pracuje jako kierownik muzyczny w przedszkolu, Teresa Sołowicz - była kiedyś koncertmistrzem, ale obecnie jest już na emeryturze i Stanisław Matusiewicz, najstarszy chórzysta, który do tej pory jest organistą w kościele.

Ile osób aktualnie liczy chór i w jakim wieku?

    - Według naszej listy, jest 37 osób. Najstarszy chórzysta Stanisław Matusiewicz ma już 73 lata, a najmłodsza nasza skrzypaczka dopiero 19 lat.

W jaki sposób prowadzi Pani rekrutację do chóru i jak pozyskuje młodych ludzi?

    - Po pierwsze, przychodzą do nas ci, którzy kiedyś byli na naszych koncertach. Np. po naszym jubileuszu, zadzwoniła do mnie osoba, która bardzo chce śpiewać razem z nami. Po rozmowie z nią już wiem, że ma wykształcenie muzyczne i będzie śpiewać partie basów, których nam tak brakuje.

W jakim kierunku poprowadzi Pani chór dalej?

    - Przez cały czas myślę o utworzeniu chóralnego studio, dzięki któremu można byłoby przyciągnąć młodzież. Mogłabym zapoznać młodych ludzi z techniką wokalnego śpiewu, a w perspektywie mogliby zostać członkami naszego chóru.

Jakie postacie są najważniejsze dla chóru? Na czym polega dyscyplina zespołu?

    - Każdy człowiek w chórze jest na wagę złota. Nie mogę powiedzieć, że ktoś jest gorszy czy lepszy. Starają się wszyscy, ale na próby przychodzą w miarę swoich możliwości. Członkowie są w różnym wieku, są wśród nich osoby chore i pracujące, lecz jeśli mamy gdzieś wyjeżdżać, to przychodzą wszyscy i bardzo się starają. Chciałabym wymienić tych ludzi, którzy prawie nie opuszczają prób: to Zofia Szczyglińska, która w tym roku obchodziła 70-lecie urodzin. Z wyglądu nikt by nie powiedział, że ma tyle lat, a do tego jest osobą bardzo skromną. W czasie czterech lat może opuściła jedynie 10 prób. Także Janina Łukaszyk, Lucyna Maczulska i Józef Ejsmont. A więc wszyscy chórzyści starają się i nie mogłabym się bez nich obejść.

Jak reagują najbliżsi, że Pani stale nie ma w domu?

    - Moja rodzina stara się mnie zrozumieć, chociaż nieraz miewam trudności. Jestem już na emeryturze, a więc mogę poświęcać sprawie społecznej tyle czasu, ile chcę. Tylko wnukowie przez cały czas pytają, kiedy ich babcia nareszcie rzuci swój chór i będzie więcej czasu poświęcać dla nich. Moje dzieci są już dorosłe, a poza tym wszyscy już się przyzwyczaili.

Ale Pani nie myśli o zamianie?

    - Może i nie myślę, ale bywają takie momenty, po których przychodzę do domu i mówię, że to był ostatni raz, rezygnuję. Ale na następny dzień wstaję, a tu jeszcze ktoś zadzwoni i zaprosi na koncert lub zapyta o próbę, więc znowu idę do swoich kochanych chórzystów. Obecnie przygotowujemy się do Jubileuszowego Festiwalu Kultury Kresowej w Mrągowie.

Filary chóru wczoraj i dziś? Jakim chór Pani została, a jakim jest obecnie? Co zmieniło się, oprócz tego, że przybyło nagród?

    - Dla mnie osobiście było bardzo ważne i istotne, że ze mną razem społecznie zaczęli pracować wspaniali muzykanci. Brunon Termion jest muzykantem wysokiej klasy i jemu nie jest wstyd występować razem z chórem. Na początku on pomagał, ale bez większej chęci, jednak gdy zobaczył, że reprezentujemy poziom, który nadal rośnie, to bardziej się zaangażował. Ogromnie się cieszę ze współpracy z Ludmiłą Piekarską, która kieruje kwartetem smyczkowym. Również jest muzykantem o wysokiej klasie. Chociaż pracuje w dziecięcej szkole muzycznej i przygotowuje swych wychowanków na różne konkursy międzynarodowe i republikańskie, to znajduje czas, do tego prowadzi orkiestrę na wysokim poziomie. Nie można nie wspomnieć o wadze słów zwykłych ludzi, gdy po naszych koncertach podchodzą i mówią, że z przyjemnością nas słuchają. Dla osoby twórczej to chyba jest najbardziej znacząca pochwała.

Proces śpiewania nie jest tylko procesem fizycznym, lecz również psychologicznym, dlatego stan duchowy wokalisty jest bardzo ważny. Czy Pani cała angażuje się w to, o czym śpiewa?

    - Osobiście dla mnie, śpiew jest całym moim życiem. Moja mama opowiadała, że kiedy urodziłam się, to bardzo głośno zakrzyczałam, a położna rzekła: "Urodziła się prawdziwa śpiewaczka". Poza tym w pieśniach, które śpiewam, odzwierciedlone jest całe nasze życie, tak jak w "Polesia Czarze" pokazane jest życie ludzi mieszkających na naszych kresowych ziemiach

Powróćmy jednak do obchodów 15-lecia chóru, które zostały zainaugurowane m.in. koncertem z udziałem białoruskich artystów z chóru "Baćkauszczyna". Następnego dnia byliście nad Kanałem Augustowskim. Realizacja wspólnego przedsięwzięcia z innymi artystami była wydarzeniem szczególnym i pozostawiła w pamięci widzów niezwykłe wrażenie. Czy dla chóru była to również szczególna współpraca?

    - Każdy jubileusz to zawsze koniec jakiegoś określonego etapu w życiu zespołu i początek nowego. Kierownikiem tego białoruskiego chóru jest moja bardzo dobra koleżanka Wiera Kuncewicz, na pomoc której zawsze mogę liczyć. Ona zawsze z nami występuje, kiedyś wykonywała partie basów, później była w tenorach. Nic nie poradzisz na to, że brakuje muzykantów, a przecież tzw. trzon musi być, na którym mogą oprzeć się inni. Kiedy powstało pytanie o to, jak zorganizować ten jubileusz, ona jako osoba bardzo twórcza pomogła mi opracować cały scenariusz.

Jubileusz - jaki to rodzaj przeżycia? Co Pani uważa za największy sukces chóru?

    - To, że śpiewamy razem tak długo, bo już 15 lat. Spotykamy się zazwyczaj dwa razy w tygodniu, wieczorem, więc zwłaszcza dla niektórych osób, które pracują, to jest pewien wysiłek. Czasami te próby są naprawdę trudne. Jest to więc ciężka praca, choć, oczywiście, śpiewamy z wielką przyjemnością. Czasem, kiedy zdarzy nam się długo maglować jakąś jedną pieśń, to człowiek ma dosyć. Kiedy się słyszy ten utwór na scenie, jest to wielka przyjemność. Jeżeli chodzi o sukcesy, to uważam, że każdy nasz występ jest pewnego rodzaju sukcesem. Publiczność odbiera nas pozytywnie.

Który z festiwali był najważniejszy dla chóru?

    - W 2006r. w Mrągowie chór otrzymał Certyfikat za udział w XII Festiwalu Kultury Kresowej, a w 2008r. został odznaczony jako Dyplomant za udział w Międzynarodowym Plenerze Artystycznym w Bornem Sulinowie, w IV Międzynarodowym Festiwalu "Kresowa Przyśpiewka Frywolna" w Czarnej Białostockiej i w realizacji programu "Polonijne Lato - Koszalin 2008".

Jakie Pani ma największe marzenie?

    - Myślę, że zarówno moim, jak i chóru marzeniem jest pojechać z koncertem do Rzymu. Chciałabym, oczywiście, żebyśmy byli zdrowi, żebyśmy mieli możliwość dalej żyć i tworzyć oraz przynosić naszym słuchaczom radość.

Dziękuję za rozmowę.

Rozmawiała Iness Todryk
5 czerwca 2009 r.

   wersja do druku